“Korkacak bir şey yok, saçmalama” cümlesi çoğu ebeveynin iyi niyetle kurduğu bir cümledir. Oysa çocuk için korku gerçektir ve bedeninde gerçekten hissedilir. Korkuyu yok saymak onu ortadan kaldırmaz; yalnızca çocuğun duygusunu anlatmaktan vazgeçmesine yol açabilir. Korkular gelişimin doğal bir parçasıdır ve doğru karşılandığında çocuğa başa çıkma becerisi kazandırır.
Görüşme süreci hakkında ayrıntılar çocuk Psikiyatri Ankara bölümünde yer alıyor.
Önce duyguyu kabul edin
Çocuk korktuğunu söylediğinde ilk adım mantıklı açıklama yapmak değil, duyguyu adlandırmaktır. “Karanlıkta odada yalnız kalmak seni korkutuyor, anlıyorum” demek çocuğun anlaşıldığını hissetmesini sağlar. Göz hizasına inmek, sakin bir ses tonu kullanmak ve çocuğu dinlerken telefonu bir kenara bırakmak da önemlidir. Kabul görmeyen duygu çoğu zaman şiddetlenir; kabul gören duygu ise genellikle daha hızlı yatışır.
Küçümseme ve aşırı koruma arasındaki dengeyi bulun
Alay etmek, utandırmak ya da “büyük çocuklar korkmaz” demek küçümsemedir. Öte yandan korkulan her durumdan çocuğu uzak tutmak da korkuyu besler, çünkü çocuk o durumla baş edemeyeceğini öğrenir. Dengeli yol, çocuğun yanında olduğunuzu hissettirirken küçük adımlarla cesaretlendirmektir. Köpekten korkan bir çocuk için önce uzaktan hayvanlara bakmak, sonra mesafeyi biraz azaltmak gibi kademeli bir plan işe yarayabilir. Her adımda çocuğun hızına saygı gösterin ve zorlamayın.
Korkuyla baş etmeyi birlikte öğrenin
Çocuğa basit beceriler öğretmek korkunun şiddetini azaltır. Yavaş nefes almayı “balon şişirme” oyunuyla göstermek, korkuyu çizmek ya da hikayeleştirmek, gece için küçük bir ışık veya sevilen bir oyuncak seçmek bunlara örnektir. Kendi korkularınızı yaşına uygun biçimde paylaşıp nasıl başa çıktığınızı anlatmak da çocuğa model olur. Ayrıca korkutucu içeriklere, özellikle haber ve film sahnelerine maruz kalmayı yaşına göre sınırlamak faydalıdır. Yatmadan önce tutarlı ve sakin bir rutin, gece korkularında rahatlatıcı olabilir.
Bu konuda destek almak isterseniz Ankara Çocuk Psikiyatri sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.
Ne zaman destek almalı
Korku birkaç haftadan uzun sürüyor, okula gitmeyi, uyumayı ya da arkadaşlarla vakit geçirmeyi engelliyorsa, sık karın ağrısı veya kâbuslarla birlikte görülüyorsa bir çocuk ruh sağlığı uzmanına danışmak yerinde olur. Ani bir olay, kayıp ya da taşınma sonrası başlayan korkular da değerlendirilmelidir. Destek istemek yetersizlik değil, çocuğun ihtiyacına duyarlılıktır.
Korkusunu dinleyen, adını koyan ve küçük adımlarla yanında duran bir yetişkin, çocuğa en güçlü güven duygusunu verir. Sabırlı ve tutarlı yaklaşım, çoğu korkunun zamanla hafiflemesine yardımcı olur.
İlgili okuma: Çocukla İlk Randevuya Hazırlık: Yaşa Uygun Açıklamalar